Category Archives: การเงินอิสลาม

หลักชะรีอะฮ์ และเจตนารมณ์ของหลักชะรีอะฮ์

ชะรีอะฮ์ หมายถึง “หลักธรรมอันเป็นข้อกำหนดต่างๆในชีวิตมนุษย์ ซึ่งอัลลอฮ์ (พระผู้เป็นเจ้า)   ทรงประทานเป็นธรรมบัญญัติให้มนุษย์ปฏิบัติตาม ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินชีวิตของมนุษย์ ในทุกๆด้าน ไม่ว่าจะเป็นความเชื่อ การกระทำ หรือเกณฑ์จริยธรรมสำหรับมนุษย์” ทั้งนี้ หลักธรรมอันเป็นข้อกำหนดต่างๆที่กล่าวถึงประกอบขึ้นมาจากแหล่งอ้างอิงสำคัญ 4 แหล่ง คือ คัมภีร์อัล-กุรอาน คำสอน การปฏิบัติ และการเห็นชอบของท่านศาสดามูฮัมมัด ซ.ล. (อัล-ฮะดีษหรืออัส-ซุนนะฮ์) ความเห็นอันเป็นเอกฉันท์ของนักวิชาการ (อัล-อิจญมาอ์) การเทียบเคียงกรณีใหม่ๆ เข้ากับกรณีเดิมที่ปรากฏอยู่ในคำสอนทางศาสนา ที่มีมูลเหตุเดียวกัน หรือ ธรรมชาติของกรณีนั้นๆ ที่เหมือนกันในทางชะรีอะฮ์ (การเทียบเคียงดังกล่าวเรียกว่า อัล-กิยาส)  สำหรับธุรกรรมของการลงทุนในหุ้น อาจหมายถึง กฏเกณฑ์ ข้อบังคับ มาตรฐานและแนวทางปฏิบัติของศาสนาอิสลามที่บังคับใช้กับธุรกรรมทางการเงิน ที่ได้มาจากการกิยาสแล้ว เจตนารมย์ของชะรีอะฮ์ (Maqasid al-Shar’iyah) ดุรุริยาต (Dururiyat) : หลักประกันพื้นฐาน หลักประกันความมั่นคงด้านศาสนา/ความเชื่อ (Din) หลักประกันความมั่นคงด้านชีวิต (Nafs) หลักประกันความมั่นคงด้านการสืบสายพันธุ์ (Nasl) หลักประกันความมั่นคงด้านทรัพย์สิน (Mal) หลักประกันความมั่นคงด้านสติปัญญา (‘Aql) เจตนารมณ์แห่งชารีอะห์ระดับแรก แสดงถึงการให้ความสำคัญของโครงสร้างพื้นฐานของชีวิตมนุษย์ โดยได้เน้นย้ำในการนำเสนอหลักประกันความมั่นคงของมนุษย์ ในระดับนี้สวัสดิการพื้นฐานสำหรับโลกนี้และโลกหน้า ซึ่งได้กล่าวรวมถึงความมั่นคงด้านทรัพย์สิน

Read more

หุ้นฮาลาล

การลงทุนในตลาดหลักทรัพย์ก็เป็นทางเลือกหนึ่งในการสร้างความงอกเงยให้แก่ทรัพย์สินได้เช่นกัน เป็นการลงทุนโดยการซื้อหุ้นสามัญของบริษัทต่างๆที่ จดทะเบียนกับตลาดหลักทรัพย์ การลงทุนในหุ้นสามัญตรงกับหลักการมุซาเราะห์กะฮ์ (Musharakah) ของอิสลาม คือ การเป็นหุ้นส่วน โดยร่วมกันเป็นเจ้าของกิจการ ด้วยการวิเคราะห์พื้นฐานของกิจการ (Fundamental Analysis) หรือการวิเคราะห์ด้านเทคนิด (Technical analysis) มีผลตอบแทนจากการลงทุนคือ กำไรจากการซื้อขายหลักทรัพย์ (Capital gain) เงินปันผล (Dividend) โดยหลักการแล้ว นักลงทุนจะได้รับผลตอบแทน เพิ่มขึ้นตราบใดที่บริษัทมีผลประกอบการที่ดีและหุ้นมีราคาเพิ่มขึ้น ซึ่งการลงทุนนั้นโดยจะต้องไม่ขัดกับหลักการชะรีฮะห์หรือ หุ้นที่ฮาลาล ดังต่อไปนี้ ห้ามลงทุนที่เกี่ยวข้องกับริบา(Riba)หรือดอกเบี้ย ดังนั้นมุสลิมจึงไม่สามารถที่จะซื้อหุ้นสามัญของธนาคารพาณิชย์ต่างๆ รวมถึงบริษัทเช่าซื้อต่างๆ ซึ่งมีรายได้หลักจากการเรียกเก็บดอกเบี้ยจากการกู้ยืม และนอกจากนี้การเปิดบัญชีเพื่อจะทำการซื้อขายหุ้นนั้นห้ามทำการเปิดบัญชีแบบมาร์จิ้น (Margin) คือ บัญชีที่ต้องมีการจ่ายดอกเบี้ยให้บริษัท Broker ที่เปิดบัญชีเพราะเป็นบัญชีแบบกู้ยืม โดยใช้เงินสดบางส่วนเท่านั้น  ห้ามลงทุนที่เกี่ยวข้องกับความไม่แน่นอน(Gharar) ดังนั้นนักลงทุนมุสลิมจึงไม่สามารถซื้อหุ้นสามัญของบริษัทประกันภัยทั่วไป ที่จดทะเบียนกับตลาดหลักทรัพย์ได้ เพราะธุรกิจประกันภัยทั่วไป นั้นมีความไม่แน่นอนในเรื่องของการการเคลมประกัน ซึ่งเราไม่ทราบว่าจะเกิดความเจ็บป่วยหรืออุบัติเหตุขึ้นเมื่อใด โดยที่ผู้ซื้อประกันจะต้องจ่ายค่าเบี้ยประกันทุกๆเดือน เป็นธุรกิจที่ก่อให้เกิดการเอาเปรียบแก่ผู้ซื้อประกัน ห้ามลงทุนที่เกี่ยวข้องกับการพนัน(Maisir) ดังนั้นอิสลามจึงห้ามการลงทุนที่เข้าข่ายการพนัน เช่น การเข้าซื้อหุ้นโดยขาดการวิเคราะห์พื้นฐานของกิจการ (Fundamental Analysis) หรือการวิเคราะห์ด้านเทคนิด (Technical analysis) เป็นการลงทุนแบบปราศจากการวิเคราะห์และความรู้ ซึ่งเป็นการลงทุนแบบความเสี่ยงสูง (High risk) เรียกว่าเหมือนการเสี่ยงดวงออกหัวออกก้อย เช่นเดียวกับการพนัน รวมถึงห้ามซื้อหุ้นสามัญของบริษัทที่เกี่ยวข้องกับการพนัน เช่น บริษัทลอตเตอรี่ออนไลน์ บริษัทที่ให้บริการเครื่องเล่นเสี่ยงโชค เป็นต้น ห้ามลงทุนที่เกี่ยวข้องกับดำเนินธุรกิจขัดต่อหลักศาสนาอิสลาม เช่น ธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับแอลกอฮอล์ สุรา

Read more

การใช้บัตรเครดิตตามหลักการอิสลาม

บัตรเครดิต ใช้อย่างไรให้ถูกหลักศาสนาอิสลาม ธุรกรรมสมัยใหม่ที่เข้ามามีบทบาท ที่หลายๆคนรู้จักและใช้บริการอยู่ นั่นคือ บริการบัตรเครดิต จากธนาคารต่างๆ ที่เข้ามาให้บริการลูกค้าบัตรเครดิตนั้นเปรียบไปแล้วก็เหมือนกับวงเงินที่ธนาคารมอบให้แก่ผู้ที่มีเครดิต สามารถนำบัตรเครดิตไป ซื้อสินค้าและบริการแทนเงินสด ข้อดีและความสะดวกของการใช้บัตรเครดิต 1. ได้สิทธิ์รับส่วนลด ส่วนคืนเงินสด และแต้มสะสม เมื่อสมัครชำระค่าบริการรายเดือนต่างๆ ผ่านบัญชีบัตรเครดิตโดยอัตโนมัติ เช่น ผู้ให้บริการโทรศัพท์มือถือเอไอเอส จะให้ส่วนลด 5% แก่ลูกค้าที่จ่ายค่าบริการรายเดือนด้วยวิธีการนี้ เป็นต้น 2. รับสิทธิพิเศษ และสิทธิประโยชน์จากร้านค้า หรือผู้ให้บริการที่เข้าร่วมโปรโมชั่นกับบัตรเครดิตที่ใช้  สิทธิพิเศษดีๆ ที่บางครั้งเงินก็ไม่สามารถซื้อได้ เช่นที่จอดรถพิเศษเฉพาะในห้างสรรพสินค้าชื่อดัง หรืออาจจะต้องชำระเงินเป็นหลักพันเพื่อให้ได้ใช้บริการ อย่างสิทธิ์ในการเข้าใช้ห้องพักรับรองที่สนามบิน ตลอดจนการ ใช้จ่ายผ่านบัตรเครดิตที่ร้านอาหารบางร้านเข้าร่วมโดยเพียงใช้จ่ายผ่านบัตรเครดิตตรงตามเกณฑ์หรือเงื่อนไขที่ทางร้านหรือบัตรเครดิตของกำหนด ก็จะได้รับของแถม ส่วนลด หรือสิทธิพิเศษอื่นๆ ที่มากกว่าซึ่งในบางครั้งการชำระค่าใช้จ่ายด้วยเงินสดอาจจะไม่ได้รับอะไรเพิ่มเลย 3. ลดความยุ่งยากของการชำระค่าสาธารณูปโภค และค่าใช้จ่ายประจำที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ ค่าไฟฟ้า ค่าน้ำประปา ค่าโทรศัพท์บ้าน ค่ามือถือ ค่าบริการอินเตอร์เน็ตรายเดือน และค่าบริการเคเบิ้ลทีวี ค่าใช้จ่ายเหล่านี้ล้วนเป็นค่าใช้จ่ายที่เราหลีกเลี่ยงไม่ได้และต้องชำระทุกๆ เดือน ดังนั้นการทำเรื่องขอชำระค่าบริการรายเดือนผ่านบัตรเครดิตเพื่อจ่ายค่าสาธารณูปโภคทั้งหลายนอกจากจะช่วยทำ ให้ประหยัดเวลาที่จะต้องมาคอยเดินไล่จ่ายบิลค่าบริการของแต่ละที่ ไม่ต้องมาคอยนั่งจดจำเดดไลน์กำหนดชำระค่าบริการ และลดปัญหาความยุ่งยากในกรณีที่ลืมชำระค่าบริการอย่างเช่นค่าไฟฟ้านี่ หากลืมจ่ายจนเกิดเป็นยอดค้างชำระแล้ว จะต้องเดินทางไปชำระยอดค้างชำระนั้นๆโดยตรงที่สำนักงานการไฟฟ้าฯ ไม่สามารถชำระตามเคาน์เตอร์เซอร์วิส หรือเคาน์เตอร์ธนาคารได้นอกจากนั้นในบางทีการสมัครชำระค่าบริการสาธารณูปโภคผ่านบัตรเครดิตยังจะได้รับข้อเสนอดีๆ เพิ่มขึ้นอีก 4. ใช้ทำธุรกรรมต่างๆ

Read more

ธุรกิจต้องห้าม(Haram Business) ในระบบการเงินอิสลาม

โดยทั่วไปการดำเนินธุรกิจ หรือการทำธุรกรรมในศาสนาอิสลามตามหลักชะรีอะห์นั้นจะต้องไม่ไปเกี่ยวข้องกับธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจที่ไม่ถูกหลักศาสนาอิสลามตามหลักชะรีอะห์ ระบบการเงินอิสลามก็เช่นเดียวกันที่ยึดตามหลักชะรีอะห์ในไม่ยุ่งเกี่ยวกับธุรกิจต้องห้ามต่างๆ (Haram Business) เช่นธนาคารหรือสถาบันการเงิน จะไม่อำนวยสินเชื่อให้ธุรกิจต้องห้ามหรือรับเงินฝากจากธุรกิจต้องห้าม หรือ กองทุนอิสลาม จะไม่ไปซื้อหุ้นของบริษัทต้องห้าม เป็นต้น ธุรกิจต้องห้ามหลักๆ (Haram Business)ที่มักถูกกล่าวถึงในระบบการเงินอิสลามมีดังต่อไปนี้ คือ 1. ธุรกิจเครื่องดื่มมึนเมา(Alcoholic beverages)  เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ต่างๆ ที่ทำให้ขาดสติ หรืออาการมึนเมา  ธุรกิจที่เกี่ยวข้อง เช่น บริษัทขายเหล้า เบียร์ สุรา หรือไวน์  บริษัทที่ผลิตขายบรรจุภัณฑ์สุรา เหล้า เบีบร์ หรือไวน์ เป็นต้น 2. ผลิตภัณฑ์ต่างๆที่เกี่ยวกับสุกร (Pork products) ได้แก่ อาหารที่ทำจากหมูหรือสุกร อาหารที่มีส่วนผสมของสุกร เครื่องสำอางค์ เวชสำองค์ ที่มีส่วนผสมของสุกร เป็นต้น 3.  ผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับยาสูบ(Tobacco products) เช่น บุหรี่ หรือยาสูบซึ่งมีอันตรายต่อสุขภาพ  หรือธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการผลิตยาสูบ หรือบุหรี่ เป็นต้น 4.  ธุรกิจเกี่ยวข้องกับการผลิตและจำหน่ายดนตรี(Production and Distribution of Music media)ได้แก่ ธุรกิจผลิตดนตรีเพลงหรือเกี่ยวข้องกับการผลิตดนตรี ธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการจำหน่ายดนตรี

Read more

หน่วยงานที่สำคัญของระบบการเงินอิสลาม

หน่วยงานที่สำคัญของระบบการเงินอิสลาม ในรอบ 20 ปีที่ผ่านมาระบบการเงินอิสลามมีการเติบโตอย่างต่อเนื่อง พร้อมกับมีการพัฒนาหน่วยงานต่างๆ ขึ้นเพื่อรองรับการเจริญเติบโตอของระบบการเงินอิสลาม เพื่อให้มีความเป็นสากลและมีมาตรฐานที่ดีเยี่ยมในระดับนานาชาติ หน่วยงานที่สำคัญต่างๆของระบบการเงินอิสลามมีดังต่อไปนี้   ปี 1975 มีการก่อตั้ง ธนาคารการพัฒนาอิสลาม (Islamic Development Bank หรือ IDB) เป็นธนาคารแรกเริ่มที่มีความสำคัญกับระบบการเงินอิสลาม มีส่วนช่วยในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมมุสลิม โดยเป็นธนาคารแรกที่ดำเนินภายใต้หลักชะรีอะฮ์ ปี 1988 จัดตั้ง สถาบันนิติศาสตร์แห่งโอไอซี(OIC Fiqh Academy) เพื่อศึกษาปัญหาอันเนื่องมาจากธุรกรรมสมัยใหม่โดยพิจารณาภายใต้หลักชะรีอะฮ์ และตัดสินและหาทางออกภายใต้หลักชะรีอะฮ์ ปี 1991จัดตั้ง องค์กรการบัญชีและการตรวจสอบสำหรับสถาบันการเงินอิสลาม (AAOIFI หรือAccounting and Auditing Organization for Islamic Financial Institutions)เพื่อสร้างมาตราฐานการบัญชี การตรวจสอบ บรรษัทภิบาล จริยธรรม และมาตรฐานด้านชะรีอะฮ์ สำหรับอุตสาหกรรมและสถาบันการเงินอิสลาม ปี 2001 จัดตั้ง สภาธนาคารและสถาบันการเงินอิสลาม(General Council for Islamic Banks and Financial Institutions หรือ CIBAFI) ทำหน้าที่สนับสนุนและส่งเสริม

Read more
« Older Entries